สำนักข่าว The New York Times รายงานกรณี “ไซ” ภัณฑารักษ์ชาวเมียนมา ต้องหนีออกจากกรุงเทพฯ ไปยังลอนดอน หลังนิทรรศการ “Constellation of Complicity” ที่จัดแสดงที่ Bangkok Art and Culture Center (BACC) ซึ่งมีเนื้อหาวิจารณ์รัฐบาลเผด็จการ รวมถึงจีน เมียนมา และรัสเซีย ถูกเจ้าหน้าที่จีนและไทยกดดันอย่างหนัก
โดยสองวันหลังพิธีเปิดเมื่อเดือนกรกฎาคม 2025 ไซได้รับแจ้งจากผู้บริหารพิพิธภัณฑ์ว่าตำรวจไทยเข้ามาสอบถามข้อมูลของเขา ทำให้เขาหวั่นเกรงว่าจะถูกจับกุมและส่งตัวกลับเมียนมา จึงรีบหนีขึ้นเครื่องบินออกนอกประเทศทันที กรณีนี้ถูกมองว่าเป็นตัวอย่างของ “การกดขี่ข้ามพรมแดน” (Transnational Repression) ที่รัฐบาลจีนใช้อำนาจกดดันในต่างประเทศเพื่อตามล่าผู้เห็นต่าง
ต่อมามีรายงานว่า สถานทูตจีนในกรุงเทพฯ ประสานกับกระทรวงการต่างประเทศไทย และเจ้าหน้าที่กรุงเทพมหานคร กดดันให้ลบชื่อและผลงานศิลปินจากฮ่องกง ทิเบต และซินเจียง ออกจากนิทรรศการ โดยอ้างว่าเป็นประเด็นที่อ่อนไหวและอาจสร้างความตึงเครียดทางการทูต ไทยยอมปฏิบัติตามโดยขีดฆ่าชื่อศิลปินด้วยเส้นสีดำหนา และถอดธงสัญลักษณ์ของทิเบตและชาวอุยกูร์ออกจากพื้นที่จัดแสดง ขณะที่ผลงานจากศิลปินเมียนมา รัสเซีย อิหร่าน และซีเรียยังคงแสดงได้ตามเดิม
กรณีนี้สะท้อนถึงอิทธิพลของจีนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และการจำกัดเสรีภาพทางศิลปะ โดยเฉพาะเมื่อไทยเคยส่งตัวชาวอุยกูร์ 40 คนกลับซินเจียงเมื่อต้นปีนี้ตามคำขอของจีน ซึ่งเป็นสัญญาณชัดเจนว่าจีนสามารถใช้อำนาจกดดันรัฐบาลไทยได้อย่างมีประสิทธิภาพ ไซกล่าวว่าแม้ต้องเสี่ยงชีวิตตลอด 4 ปีที่ลี้ภัย แต่เขายืนยันว่าจะยังคงแสดงออกและหาพื้นที่จัดนิทรรศการในประเทศที่ไม่มีการเซ็นเซอร์ต่อไป เพราะเชื่อว่านี่คือสิ่งที่ถูกต้องที่จะทำ
ที่มา จับสายลับ / วันที่เผยแพร่ 24 กันยายน 2568
Link https://www.facebook.com/share/p/15xq9K9yoH/
