จีน-ฮ่องกง คุมเข้มมาตรการรักษาความปลอดภัย เนื่องในวันครบรอบ 37 ปี เหตุการณ์กวาดล้างผู้ประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตย ที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน ขณะที่ฝ่ายเซ็นเซอร์แบนตัวเลขอ่อนไหว และคำถามที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์นี้
4 มิถุนายน 2569 ซึ่งเป็นวันครบรอบ 37 ปี ของเหตุการณ์การปราบปรามการประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตย ที่นำโดยนักศึกษาที่จตุรัสเทียนอันเหมิน ในกรุงปักกิ่ง ทางการจีนได้เพิ่มมาตรการรักษาความปลอดภัยอย่างเข้มงวด
แม้การเข้าถึงพื้นที่ไม่ได้ถูกจำกัด ถนนและเลนจักรยานเปิดตามปกติ ผู้คนจำนวนมากไปรวมตัวกันที่จัตุรัส แต่ก็เพิ่มกำลังตำรวจและจุดตรวจบริเวณพระราชวังต้องห้าม ส่วนที่เขตปกครองพิเศษฮ่องกง ตำรวจได้เพิ่มมาตรการรักษาความปลอดภัยในบริเวณรอบสวนวิกตอเรีย ในเขตคอสเวย์เบย์ เนื่องจากเป็นสถานที่จัดงานจุดเทียนรำลึกประจำปีขนาดใหญ่ ที่มีผู้เข้าร่วมหลายหมื่นคน แต่กิจกรรมนี้ ไม่ได้จัดขึ้นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาหลังจากรัฐบาลจีน บังคับใช้กฎหมายความมั่นคงแห่งชาติ โดยอ้างถึงความกังวลเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน
เมื่อวันที่ 3 มิถุนายน 1989 ทางการได้ส่งกำลังทหารเข้ายึดจัตุรัสฯ ก่อนที่ขบวนรถถัง จะเคลื่อนพลเข้าไป เพื่อปราบปรามและยุติการประท้วงที่เริ่มตั้งแต่วันที่ 15 เมษายน โดยที่พรรคคอมมิวนิสต์ ไม่เคยเปิดเผยจำนวนผู้เสียชีวิตอย่างเป็นทางการ แม้ว่ากลุ่มสิทธิมนุษยชนและพยานจะประเมินว่า อาจมีผู้เสียชีวิตหลายพันคน ขณะที่การกล่าวถึงการปราบปรามครั้งนี้ในที่สาธารณะ ถือเป็นเรื่องต้องห้าม และหัวข้อนี้ถูกเซ็นเซอร์อย่างเข้มงวด
เจ้าหน้าที่ด้านความมั่นคงฯ ได้เตือนไม่ให้ใช้ VPN (Virtual Private Network) หรือ เครือข่ายส่วนตัวเสมือน ที่ช่วยรักษาความปลอดภัยให้กับผู้ใช้ เพื่อเลี่ยงระบบเซ็นเซอร์อินเทอร์เน็ตของจีน และห้ามโพสต์ความคิดเห็นในกลุ่มสนทนาออนไลน์
แต่นักกิจกรรมในเซี่ยงไฮ้และเฉิงตู เปิดเผยต่อสื่อ “อีพ็อก ไทมส์” (The Epoch Times) ว่า มีการจำกัดการเดินทางของพวกเขาแล้ว โดยได้รับแจ้งว่า การเดินทางจะกลับมาปกติหลังวันที่ 5 มิถุนายน
การใช้งานบนโซเชียลมีเดีย อย่าง “โต่วอิน” (Douyin) ก็มีการเตือนให้หลีกเลี่ยงการพูดเลข 64 ระหว่างการไลฟ์ในวันนี้ ไม่ว่าจะเป็นการพูดถึงราคา รหัสสินค้า หรืออะไรก็ตาม เนื่องจากเป็นตัวเลขที่อ่อนไหว หลังจากในอดีตที่ผ่านมา ตัวเลขต้องห้ามในวันครบรอบคือ 6, 4, 89 แม้แต่คำว่า “วันนี้” ก็ถูกห้าม ขนาดเลี่ยงไปใช้วันที่ 35 พฤษภาคม ซึ่งหมายถึงการนำวันที่ 31 พฤษภาคม + 4 มิถุนายน ก็ยังไม่รอดเซ็นเซอร์ เพราะถูกมองว่าเป็นวันที่ ที่ไม่มีอยู่จริง
แม้กระทั่งอิโมจิบางรูปก็ถูกห้าม เช่น รูปเทียนไข เพราะถูกใช้เพื่อรำลึกถึงผู้เสียชีวิต ซึ่งเว็บไซต์ข่าว ABC News ของออสเตรเลีย ได้รายงานว่า แม้กระทั่งภาพกล้วยหนึ่งลูกกับแอปเปิ้ล 4 ลูก เรียงกัน ก็อาจถูกอัลกอริทึ่มเซ็นเซอร์ ระบุว่าเป็นการอ้างอิงถึงภาพที่โด่งดัง “Tank Man” หรือชายนิรนามที่ยืนขวางหน้าแถวรถถังไทป์ 59 ที่กำลังออกจากจัตุรัสเทียนอันเหมิน
แม้กระทั่งเทคโนโลยีที่ทันสมัยอย่างปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ก็ยังถูกตั้งโปรแกรมห้ามตอบคำถามเกี่ยวกับเหตุการณ์นี้ เช่น การถามข้อมูลจากเครื่องมือค้นหา (search engine) เช่น เว่ยป๋อ (Weibo) และ โต่วเปา (Doubao) จะไม่ให้ผลลัพธ์ใดๆ เมื่อถูกถามว่า “เกิดอะไรขึ้นในจีนเมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 1989”
